خانه » تاریخچه هارد دیسک

تاریخچه هارد دیسک

تاریخچه هارد دیسک یکی از جذاب‌ترین مسیرهای رشد در دنیای ذخیره‌سازی اطلاعات است. هارد دیسک‌ها از گذشته تا امروز دچار تغییرات گسترده‌ای شده‌اند؛ از ابعاد بزرگ و صنعتی تا حافظه‌های کوچک، سریع و قابل‌اعتماد امروزی. این ابزار در ابتدا تنها در مراکز بزرگ قابل استفاده بود، اما به مرور در کامپیوترهای خانگی، لپ‌تاپ‌ها، سرورها و حتی برخی دستگاه‌های همراه جای گرفت.

شروع ماجرا؛ هاردهای غول‌پیکر اولیه

در دهه ۱۹۵۰ میلادی، اولین هارد دیسک توسط شرکت IBM طراحی شد. این حافظه‌ها با قطر ۲۰ اینچ (حدود ۵۰ سانت) ساخته می‌شدند و به دلیل اندازه بزرگ، وزن زیاد و نیاز به منبع تغذیه قوی، تنها در مراکز داده و سازمان‌های نظامی یا تحقیقاتی مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

در دهه‌های بعد، قطر پلاترها از ۲۰ اینچ به ۸ اینچ (حدود ۲۰ سانت) کاهش یافت. اما همچنان استفاده از این هاردها در محیط‌های خانگی امکان‌پذیر نبود، چون انرژی زیادی مصرف می‌کردند و حمل‌ونقل آن‌ها دشوار بود.

جزای اصلی هارد؛ هد و پلاتر

اطلاعات هارد دیسک روی یک یا چند پلاتر ذخیره می‌شود؛ پلاترهایی که از جنس آلومینیوم یا شیشه‌اند و با لایه‌ای مغناطیسی پوشیده شده‌اند.
خواندن و نوشتن اطلاعات توسط هد (Head) انجام می‌گیرد که با دقت بسیار بالا روی سطح پلاتر حرکت می‌کند.

هد و پلاتر از حساس‌ترین اجزای هارد محسوب می‌شوند و کوچکترین ضربه ممکن است باعث ایجاد بدسکتور، خرابی هد یا از بین رفتن داده‌ها شود.

انقلاب سیگیت؛ آغاز هاردهای خانگی

در سال ۱۹۸۰ شرکت Seagate هارد دیسک ۵ مگابایتی خود را با ابعاد ۵.۲۵ اینچ معرفی کرد.
این محصول آغازگر ورود هاردها به دنیای میکروکامپیوترها بود.

در دهه ۸۰ هاردها معمولاً به نام برند اصلی فروخته نمی‌شدند و بیشتر توسط تولیدکنندگان سیستم (OEM) عرضه می‌گردیدند. اما با افزایش علاقه مردم به نصب هارد جداگانه، شرکت‌ها فروش مستقیم هارد را آغاز کردند.

این روند باعث شد هاردها به‌عنوان یک قطعه مستقل و ضروری در کامپیوترهای خانگی شناخته شوند.

محبوبیت هاردهای داخلی و خارجی

در دهه ۹۰ میلادی:

هاردهای داخلی تبدیل به یک انتخاب استاندارد برای کامپیوترهای خانگی شدند.
هاردهای اکسترنال نیز برای کاربرانی مانند طراحان، تدوینگران و کاربران Apple Macintosh محبوب شدند.
سیستم‌عامل‌ها پیشرفته‌تر شدند و نیاز به ظرفیت‌های بیشتر افزایش یافت.

هارد در موبایل؛ یک اتفاق تاریخی

در سال ۲۰۰۶ اولین بار هارددیسک‌ها در ساختار گوشی‌های موبایل استفاده شدند.
شرکت‌های سامسونگ و نوکیا از هاردهای کوچک ۱.۸ اینچی در برخی مدل‌ها استفاده کردند.
البته با ظهور SSD و حافظه‌های فلش، استفاده از هارد در موبایل طولانی نبود و خیلی سریع منسوخ شد.

کوچک‌تر شدن ابعاد و بزرگ‌تر شدن ظرفیت

یکی از مهم‌ترین تحولات تاریخچه هارد دیسک، کاهش ابعاد و افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی بود:

از چند مگابایت
به چند گیگابایت
و امروز به چندین ترابایت (TB)

این پیشرفت‌ها با تغییر تکنولوژی ذخیره‌سازی از ضبط دایره‌ای (Longitudinal Recording) به ضبط عمودی یا ستونی (Perpendicular Recording) امکان‌پذیر شد.

این تغییر باعث شد تراکم ذخیره‌سازی به‌شدت افزایش پیدا کند و هاردها ظرفیت بیشتری در همان فضا داشته باشند.

رابط‌های هارد؛ سرعت‌هایی که تغییر کردند

در طول زمان، رابط هارد دیسک‌ها نیز دچار تحول شده است:

SCSI
اولین بار در سال ۱۹۸۶ معرفی شد و تا دهه ۹۰ در سرورها کاربرد داشت.
IDE و ATA
در اکثر کامپیوترهای خانگی دهه ۹۰ و ۲۰۰۰ استفاده می‌شد.
SATA
امروزه یکی از رایج‌ترین رابط‌ها در هاردهای داخلی کامپیوتر است.
USB و FireWire
برای هاردهای اکسترنال استفاده می‌شوند و امکان جابه‌جایی آسان را فراهم کرده‌اند.