دلایل ایجاد بدسکتور و تعمیر بدسکتور
مجموعه ایمنهارد در این مطلب شما را با دلایل ایجاد بدسکتور و تعمیر بدسکتور، انواع خرابیهای سطح هارد و نشانههایی که معمولاً در زمان بروز بدسکتور مشاهده میشود آشنا میکند. بدسکتور یکی از رایجترین و درعینحال خطرناکترین مشکلات هارد دیسک است و در صورت گسترش میتواند عملکرد هارد را مختل کرده و منجر به از دست رفتن دادهها شود.
بدسکتور چیست و چرا ایجاد میشود؟
سطح هارد دیسک از تعداد زیادی سکتور تشکیل شده که هر کدام وظیفه ذخیرهسازی بخشی از اطلاعات را برعهده دارند. زمانیکه یکی از این سکتورها به هر دلیلی قابل خواندن یا نوشتن نباشد، گفته میشود هارد دچار بدسکتور شده است.
دلایل ایجاد بدسکتور و تعمیر بدسکتور معمولاً در دو دسته کلی قرار میگیرد:
-
خرابی فیزیکی (Physical Damage)
-
خرابی مغناطیسی یا منطقی (Logical/Magnetic Damage)
هر دو نوع خرابی میتوانند بخشهای مختلفی از ساختار اطلاعاتی هارد را درگیر کنند.
۱. خرابیهای فیزیکی بدسکتور (Physical Bad Sector)
بدسکتورهای فیزیکی زمانی رخ میدهند که سطح پلاترها یا قطعات مکانیکی هارد آسیب ببینند.
این نوع خرابیها معمولاً غیرقابلتعمیر هستند و تنها باید مدیریت شوند.
✔ دلایل اصلی خرابی فیزیکی:
-
ضربه یا تکان شدید
-
خراشیدگی سطح پلاتر
-
آسیب دیدن هد مغناطیسی
-
فرسودگی و استهلاک قطعات
-
سقوط یا فشار ناگهانی به هارد
این آسیبها باعث میشود قسمتی از سطح هارد دیگر قابل استفاده نباشد و بهصورت دائمی از دست برود.
۲. خرابی مغناطیسی و منطقی (Logical / Magnetic Bad Sector)
این نوع بدسکتور در اثر مشکلات اطلاعاتی، خطای نوشتن، نرمافزارهای مخرب یا خرابی کدهای کنترلی ایجاد میشود. برخلاف نوع فیزیکی، این خرابیها در بسیاری از موارد قابل اصلاح هستند.
نتایج و علائم بدسکتور در بخشهای مختلف هارد
بدسکتور بسته به محل ایجاد، میتواند آثار متفاوتی ایجاد کند:
✔ خرابی در نشانه آدرس (Address Mark)
وقتی علامت آدرس تخریب شود، هارد نمیتواند سکتور مربوطه را پیدا کند.
اطلاعات ممکن است هنوز سالم باشد، اما هارد راهی برای تشخیص مکان دقیق آن ندارد.
✔ خرابی در دادهها
در صورت آسیب دادهها، هارد با استفاده از الگوریتم ECC تلاش میکند آنها را اصلاح کند.
اگر اصلاح موفق نباشد، هارد هیچ اطلاعاتی ارائه نمیدهد.
✔ خرابی در کد تصحیح خطا (ECC)
در موارد نادر، خود کد ECC آسیب میبیند.
در این حالت داده سالم است اما چون قابل تأیید نیست، هارد بخش معیوب را خطا میدهد.
✔ خرابی در بخش سروو (Servo)
بخش سروو وظیفه موقعیتیابی هد را برعهده دارد.
آسیب سروو باعث میشود هد مسیر ترکها را درست دنبال نکند و سکتورها قابل خواندن نباشند.
دلایل ایجاد بدسکتور در هارد دیسک
دلایل متفاوتی میتوانند باعث ایجاد بدسکتور شوند، از جمله:
-
ضربات فیزیکی و تکان شدید کیس
-
عملکرد برخی ویروسها و بدافزارها
-
قطع ناگهانی برق
-
Reset کردن سیستم بدون Shutdown
-
فرسودگی طبیعی هارد
-
استفاده طولانی و فرمتهای مکرر
-
مشکلات پاور و نوسانات برقی
اثرات بدسکتور روی هارد
بدسکتور معمولاً به این مشکلات منجر میشود:
-
کند شدن شدید هارد
-
هنگهای مکرر سیستم
-
کپی نشدن یا حذف ناقص اطلاعات
-
افزایش صدا و لرزش هارد
-
عدم بارگذاری صحیح سیستم عامل
در مواردی که بدسکتور گسترش پیدا میکند، احتمال از دست رفتن کامل اطلاعات وجود دارد.
تعمیر بدسکتور — آیا امکانپذیر است؟
تعمیر بدسکتور بسته به نوع خرابی متفاوت است:
✔ بدسکتورهای فیزیکی
قابل تعمیر نیستند و تنها امکان ایزولهکردن آنها وجود دارد.
✔ بدسکتورهای منطقی
قابل اصلاح هستند، اما با ابزارهای حرفهای مانند PC-3000 و تجهیزات تخصصی.
روشهایی مثل فرمت Low Level، حذف سکتور آسیبدیده یا پارتیشنبندی مجدد فقط در شرایط خاص کاربرد دارند و هرگز نباید روی هارد دارای اطلاعات مهم انجام شوند.
مهمترین نکته برای کاربران
اگر هارد شما اطلاعات مهمی دارد،
❌ بههیچعنوان از برنامههای رفع بدسکتور یا نرمافزارهای خانگی استفاده نکنید.
این برنامهها معمولاً باعث بازنویسی اطلاعات شده و ریکاوری را سخت یا غیرممکن میکنند.
در چنین شرایطی بهترین اقدام، تحویل هارد به مراکز متخصص است. برای مطالعه اطلاعات بیشتر به صفحه جامع ریکاوری و تعمیر هارد مراجعه کنید.
جمعبندی
در نهایت میتوان گفت که دلایل ایجاد بدسکتور و تعمیر بدسکتور شامل مجموعهای از خرابیهای فیزیکی، مغناطیسی و اطلاعاتی است که هرکدام نشانهها و پیامدهای مخصوص به خود را دارند. تشخیص صحیح این خرابیها تنها توسط ابزارهای تخصصی امکانپذیر است و هرگونه اقدام اشتباه میتواند باعث از دست رفتن دائمی اطلاعات شود.
مجموعه ایمنهارد با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته و متخصصان مجرب، آماده است هاردهای دارای بدسکتور را بررسی کرده و روند بازیابی اطلاعات را بهصورت اصولی انجام دهد.
