پلاتر هارد دیسک (Hard Disk Platter) یکی از مهمترین اجزای داخلی هارد دیسک است که تمام اطلاعات، فایلها، سیستمعامل و برنامههای کامپیوتر روی آن ذخیره میشوند. در واقع اگر بخواهیم ساده توضیح دهیم، پلاتر همان دیسک مغناطیسی گردان داخل هارد است که دادهها روی سطح آن نوشته و خوانده میشوند.
در این مقاله به طور کامل با ساختار پلاتر هارد، نحوه ذخیره اطلاعات، تعداد پلاترها، خرابیهای رایج و امکان بازیابی اطلاعات از پلاتر آشنا میشویم.
هارد دیسک (Hard Disk Drive یا HDD) یک قطعه سختافزاری برای ذخیرهسازی دائمی اطلاعات در کامپیوتر، لپتاپ و هاردهای اکسترنال است.
اطلاعات در هارد دیسک روی دیسکهای مغناطیسی چرخان به نام پلاتر ذخیره میشوند و توسط قطعهای به نام هد (Head) خوانده یا نوشته میشوند.
برخلاف هاردهای HDD، در SSD ها هیچ دیسک یا پلاتری وجود ندارد و اطلاعات در چیپهای حافظه فلش ذخیره میشوند.
هارد دیسکها در ظرفیتهای مختلفی تولید میشوند، از چند گیگابایت تا چندین ترابایت.
ظرفیت ذخیرهسازی هارد به عوامل زیر بستگی دارد:
با پیشرفت فناوری، ظرفیت ذخیرهسازی بدون افزایش تعداد پلاترها نیز افزایش پیدا کرده است.
پلاترها توسط موتوری به نام اسپیندل (Spindle Motor) با سرعت بالا میچرخند.
سرعت چرخش در هاردهای مختلف متفاوت است، از جمله:
هرچه سرعت چرخش بیشتر باشد، سرعت خواندن و نوشتن اطلاعات نیز افزایش مییابد.
پلاترها دیسکهایی بسیار دقیق و صیقلی هستند که معمولاً از مواد زیر ساخته میشوند:
روی سطح پلاتر چندین لایه مغناطیسی بسیار نازک قرار میگیرد که دادهها در آن ذخیره میشوند.
سطح این دیسکها بسیار حساس است و کوچکترین خراش روی آن میتواند باعث از بین رفتن اطلاعات شود.
وظیفه اصلی پلاتر ذخیره اطلاعات به صورت مغناطیسی است.
هد هارد در فاصله بسیار کمی (چند نانومتر) از سطح پلاتر قرار میگیرد و بدون تماس مستقیم با آن، اطلاعات را میخواند یا مینویسد.
عملکرد پلاتر و هد تا حدودی شبیه گرامافون است که سوزن آن موسیقی را از روی صفحه میخواند، با این تفاوت که در هارد دیسک:
اگر هد با پلاتر برخورد کند، پدیده Head Crash رخ میدهد و اطلاعات ممکن است برای همیشه از بین بروند.
برای آشنایی بیشتر با خرابی هد هارد میتوانید به صفحه زیر مراجعه کنید:
صفحه خرابی هد هارد
تعداد پلاتر در هارد دیسک بسته به ظرفیت و نوع هارد متفاوت است.
به طور معمول:
هرچه تعداد پلاتر بیشتر باشد، فضای ذخیرهسازی اطلاعات نیز افزایش پیدا میکند.
معمولاً برای هر پلاتر یک هد وجود دارد و در برخی مدلها در هر دو طرف پلاتر هد نصب شده است.
اطلاعات روی پلاتر به صورت ساختاریافته ذخیره میشوند.
ساختار ذخیره اطلاعات شامل موارد زیر است:
مسیرهای دایرهای روی سطح پلاتر که اطلاعات روی آن نوشته میشود.
کوچکترین بخش ذخیره اطلاعات روی پلاتر است که بخشی از یک تراک محسوب میشود.
ترکیبی از چند سکتور که سیستم عامل دادهها را در آن ذخیره میکند.
در گذشته اطلاعات به صورت افقی روی سطح پلاتر ذخیره میشدند.
اما در تکنولوژیهای جدید مانند:
اطلاعات به صورت عمودی ذخیره میشوند که باعث افزایش ظرفیت هارد بدون افزایش تعداد پلاتر میشود.
پلاتر یکی از حساسترین قطعات هارد است و خرابی آن معمولاً به دلایل زیر اتفاق میافتد:
بدسکتور فیزیکی زمانی رخ میدهد که بخشی از سطح پلاتر آسیب ببیند.
دلایل آن شامل موارد زیر است:
این نوع بدسکتورها معمولاً قابل تعمیر نیستند.
برای مطالعه کاملتر میتوانید مقاله زیر را ببینید:
صفحه دلایل ایجاد بدسکتور
یکی از بزرگترین خطرات برای پلاتر ورود گرد و غبار به داخل هارد است.
به همین دلیل هاردها فقط در محیطهای مخصوصی به نام کلین روم (Clean Room) باز میشوند.
اگر هارد خارج از کلین روم باز شود:
در این حالت بازیابی اطلاعات بسیار دشوار یا غیرممکن میشود.
خط افتادن روی دیسک معمولاً در این شرایط ایجاد میشود:
در صورت ایجاد خط روی پلاتر، ممکن است:
پاسخ کوتاه: در بیشتر موارد خیر.
پلاترها قابل تعمیر فیزیکی نیستند اما در برخی شرایط:
در صورتی که اطلاعات شما مهم است، بهترین راه استفاده از خدمات مرکز تخصصی ریکاوری هارد است.
صفحه ریکاوری هارد
گاهی مشکل از پلاتر نیست و از قطعات دیگر هارد است مانند:
برای بررسی این موارد میتوانید به صفحات زیر مراجعه کنید:
صفحه خرابی برد هارد
تعویض پلاتر یکی از پیچیدهترین عملیاتهای بازیابی اطلاعات است و نیاز به:
دارد.
بنابراین انجام این کار توسط افراد غیرمتخصص میتواند باعث از بین رفتن کامل اطلاعات شود.
پلاتر هارد دیسک مهمترین بخش ذخیرهسازی اطلاعات در هاردهای HDD است و تمام دادههای سیستم، فایلها و برنامهها روی آن ذخیره میشوند. این دیسکهای مغناطیسی بسیار حساس هستند و کوچکترین ضربه، گرد و غبار یا خرابی هد میتواند باعث از دست رفتن اطلاعات شود.
در صورت بروز هرگونه مشکل در هارد دیسک، بهترین اقدام این است که از دستکاری آن خودداری کرده و هارد را برای بررسی به مرکز تخصصی بازیابی اطلاعات ارسال کنید تا شانس ریکاوری اطلاعات شما حفظ شود.
نیاز به مشاوره دارید؟
امتیاز خود را به این صفحه بدهید
ضعیف
عالی
